Protokół DHCP ma swoje źródła w protokole ładowania początkowego (BOOTP), zdefiniowanym w dokumentach RFC 951 i 1084. Protokół BOOTP umożliwiał dynamiczne przydzielanie adresów IP. Oprócz adresów IP, protokół DHCP dostarcza wszelkich danych konfiguracyjnych wymaganych przez protokół TCP/IP oraz dodatkowych danych dla określonych serwerów.
Pełny proces alokacji adresów ma miejsce w następujących sytuacjach:
· Kiedy dany host po raz pierwszy wchodzi w tryb online.
· Kiedy dzierżawa DHCP danego hosta albo wygaśnie, albo osiągnie stan ponownego wiązania.
· Po ręcznym zwolnieniu i odnowieniu konfiguracji danego hosta przy użyciu poleceń ipconfig /release oraz ipconfig /renew.
· Kiedy dany host po przeładowaniu nie może uzyskać dostępu do swojego serwera DHCP, albo do swojej bramy domyślnej.
· Kiedy dany host otrzyma komunikat potwierdzenia negatywnego protokołu DHCP (DHCPNAK) od serwera DHCP, informujący, że jego dzierżawa nie może zostać odnowiona.